Historia szkoły

Piłkarze w 1934 roku, jeszcze z Gimnazjum im. M.Reja

Na zdjęciu drużyna Rejaka w ciemnopopielatych koszulkach z czarnymi kołnierzami i czarnych spodenkach. Klęczący po lewej od siedzącego w czapce bramkarza to najprawdopodobniej późniejszy sędzia piłki nożnej i działacz sportowy Mieczysław Jopowicz. W latach szkolnych grał na środkowej pomocy i na bramce.

Ze wspomnień lekarza Wiesława Jędrzejkiewicza, matura 1938,  opublikowanych w Księdze pamiątkowej z 2000 roku „Żeromszczacy”(s.140):

W ramach koła sportowego graliśmy w piłkę nożną, siatkówkę, uprawialiśmy narciarstwo. Poza szkołą sportu nie wolno było uprawiać wyczynowo, ale najlepsi i tak po cichu należeli do klubów, jak Wojciech Lipczewski, który skakał na nartach. W pierwszej połowie lat trzydziestych trzej uczniowie „Reja” byli najlepszymi piłkarzami w mieście - środkowy pomocnik Zygmunt Florczyk z mojej klasy oraz trochę starsi: bramkarz Mieczysław Jopowicz i środkowy napastnik Antoni Barga.

Poczet nauczycieli na 300.lecie szkoły.Tomasz Siemiradzki

Tomasz Siemiradzki urodził się w Nowogródku 13 marca  1859 roku jako syn Zofii z Szalewiczów herbu Szaława i Franciszka, lekarza, także ze szlacheckimi korzeniami. O jego dzieciństwie i wczesnej młodości niewiele wiadomo poza tym, że uczęszczał do gimnazjum w Kronsztadzie, które ukończył ze złotym medalem w 1877 roku, a po otrzymaniu stypendium kontynuował naukę w rosyjskim kolegium  filologicznym  na Uniwersytecie w Lipsku, gdzie uzyskał uprawnienia do nauczania w gimnazjach języków klasycznych. 

Z kart historii szkolnego sportu. Międzywojnie, KS "Rejak"

W okresie międzywojennym, w latach 20. i 30. prężnie działało w szkole koło sportowe noszące imię Rejak. Nazwa wiązała się z patronem szkoły, którym w 1919 roku został Mikołaj Rej .Po zmianie patrona na Stefana Żeromskiego, która nastąpiła  w 1934 roku na wniosek uczniów i nauczycieli, koło swoją nazwę  zachowało.Powyższe zdjęcie przedstawia szkolną drużynę piłkarzy nożnych  w składzie: Szymczykowski, Doboszyński Adam, Dziedzic Tadeusz, Papier Kazimierz, Florczyk Zygmunt, Kozłowski Jan, Baradziej, Kuleszyński Roman,  Molendys Henryk, Jażdżyński Wiesław, Pawłowski. 7 września 1937 roku drużyna ta rozegrała emocjonujący mecz z Gimnazjum im.św. Stanisława Kostki. W kronice Koła zachowała się relacja piłkarza i sekretarza Rejaka, późniejszego pisarza Wiesława Jażdżyńskiego:

Poczet nauczycieli na 300.lecie szkoły. Antoni Gustaw Bem

 

ANTONI GUSTAW BEM

nauczyciel języka polskiego, historii powszechnej i języków starożytnych

w latach 1878 - 1888

DZIECIŃSTWO I EDUKACJA SZKOLNA

Antoni Gustaw Bem przyszedł na świat 4 czerwca 1848 roku w osiadłej w Lipsku inteligenckiej rodzinie z patriotycznymi tradycjami.
Ojciec Antoniego, Karol, poległ w powstaniu węgierskim w 1849 roku wspierając w walce naród, który, podobnie jak Polacy, pragnął utworzenia własnego państwa. Chłopca wychowywali dziadkowie i matka, Joanna Böhm z Krężelewskich.

Poczet nauczycieli na 300.lecie szkoły

W 2027 roku minie 300 lat od dnia, w którym w murach starej szkoły, czyli budynku przy dzisiejszej ulicy Jana Pawła, rozległ się pierwszy lekcyjny dzwonek. Z tej okazji rozpoczynamy publikację materiałow związanych z trzystuletnią historią Szkoły.Tworzyli ją ludzie - wychowawcy i wychowankowie. Poniżej pierwsza, z zapowiedzianego  przez koleżankę Jagodę Jóźwiak ( matura 1976) cyklu opowieści o nauczycielach. Sylwetka Józefa Skłodowskiego, dla którego Kielce były tylko epizodem w barwnym i pracowitym życiu.

Józef Skłodowski  nauczyciel gimnazjum w Kielcach w latach 1831 - 1832 

DZIECIŃSTWO I LATA SZKOLNE

Mecz hokejowy KS Rejak-Granat Skarżysko, luty 1938 rok

27 lutego 1938 roku hokeiści Rejaka, koła sportowego, działającego przed wojną w szkole, czyli w Gimnazjum im. Stefana Żeromskiego, które do 1934 roku nosiło imię Mikołaja Reja, zmierzyli się z Granatem Skarżysko. Mecz rozegrano na lodowisku urządzonym na boisku Kolejowego Przysposobienia Wojskowego, między Silnicą a ul. Czystą (dziś Paderewskiego). Zakończył się remisem 3:3.

Kronikarz i zawodnik koła, przyszły pisarz Wiesław Jażdżyński, notował: Poziom gry dość wysoki. Drużyna nasza wystąpiła z czterema debiutantami w osobach kolegów: Otawskiego, Kozłowskiego, Sochy i Jażdżyńskiego. […]  Z KS Rejak wyróżnili się Florczyk i Lużyński, z drużyny gości środkowy napastnik autor trzech bramek. Należy podkreślić fatalny stan lodu, szczególnie przy końcu meczu.[…] Niestety na skutek odwilży nie mógł KS Rejak zainicjować już żadnej zimowej imprezy. Mecz z drużyną ze Skarżyska był jedyną sportową imprezą w ogóle w Kielcach.

Na zdjęciu drużyna Rejaka w składzie: Papier, Lużyński, Otawski, I atak: Florczyk, Dębicki, Jażdżyński, II atak: Schweinitz, Kozłowski, Socha, w środku stoją: profesor Zając i prezes koła Zbigniew Macek.

Powstanie styczniowe w historii szkoły

Styczeń i luty 159 lat temu, czyli w 1863 roku, w historii naszej szkoły, noszącej wówczas nazwę Gimnazjum Klasyczne, były miesiącami największej liczby ucieczek uczniów klas starszych  do oddziałów powstańczych Mariana Langiewicza, Dionizego Czachowskiego, Józefa Hauke -Bosaka czy Kazimierza Błaszczyńskiego „Bończy”. Mieli po 16-17 lat. Z raportów rektora gimnazjum składanych do władz wynika, że w powstaniu brało udział 89 znanych z nazwiska chłopców, czyli ok. 20 procent ogólnej liczby wychowanków. Historycy uważają, że nie są to pełne dane.

Ciekawe ujęcie "starej szkoły"

W 2024 roku przypada 300. rocznica powstania naszej szkoły. Wmurowanie kamienia węgielnego pod  budowę, 25 kwietnia 1724 roku, przyjęło się uważać za pierwsze wydarzenie inicjujące naszą historię. Jej częścią są również dzieje siedziby, czyli  budynku usytuowanego przy obecnej ul. Jana Pawła II.

Stoi obok kościoła Trójcy Św, po którego drugiej stronie znajduje się, powstałe  w tym samym czasie, Seminarium Duchowne. Właściwie przez 238 lat, do roku 1962,  był jedyną siedzibą szkoły. We wrześniu 1962 roku, po przeprowadzce liceum do nowoczesnego na tamte lata budynku przy ul. Ks. Piotra Ściegiennego, zaczął mieć własną historię. I chociaż mieści obecnie Pedagogiczną Bibliotekę Wojewódzką i Muzeum Lat Szkolnych Stefana Żeromskiego, to dla wielu pokoleń żeromszczaków jest wciąż, budzącym ciepłe uczucia i troskę, ich szkolnym  budynkiem.

 Dzięki tropicielskim zdolnościom kolegi Jacka Jopowicza zaczynamy publikować fotografie przedstawiające ciekawe ujęcia „starej szkoły”. Tutaj widok z 1931 roku z dzwonnicy katedralnej w kierunku południowym na górę Telegraf.

Rocznica strajku szkolnego z 1905 roku

117 lat temu, 3 lutego 1905 roku o godzinie 10.00, tak jak w innych miastach Królestwa Polskiego,  uczniowie Męskiego Gimnazjum Rządowego, czyli nasi dużo starsi koledzy,  przerwali naukę i rozpoczęli strajk o polską szkołę. Do strajku przyłączyły się uczennice z gimnazjum żeńskiego. Kielecki protest był najlepiej przygotowany w całym Królestwie Polskim. Wydarzeniom tym została poświęcona pamiątkowa tablica z marmuru chęcińskiego o treści: W tem miejscu dn. 3 II 1905 r. młodzież rzuciła hasło walki o szkołę polską i opuściła mury gimnazjum rosyjskiego. Ku pamięci tego czynu fundują tablicę uczestnicy walki i uczniowie Gimnazjum im. M. Reja. 3 II 1933 r. Została umieszczona na korytarzu szkolnym pierwszego piętra ( obecnie siedziba Muzeum Lat szkolnych S. Żeromskiego).

O strajku  przypomniały w dniu rocznicy:

 Radio Kielce https://www.radio.kielce.pl/wiadomosci/mlodziez-wszechpolska-upamietnila-strajk-szkolny-z-1905-roku,152951

Strony

Subscribe to RSS - Historia szkoły